Βίαιος διδάσκαλος ο πόλεμος ΙΙΙ, 82,2 (Ο πόλεμος διδάσκει τη βία) 

Γράφει ο Κωστής Ι. Μήτσιος, Οικονομολόγος – Τραπεζικό Στέλεχος
Ο Θουκυδίδης υπήρξε ο μεγαλύτερος ιστορικός μαζί με τον Ηρόδοτο. Στις μέρες μας η ιστορία αναμετράται με τα ίδια προβλήματα του 5ου π.Χ. αι. Ο Θουκυδίδης είναι ο μόνος εκπρόσωπος του σοφιστικού κύκλου που σώθηκε το έργο του. Ο στοχασμός του είναι «βαθύς», γιατί δοκίμασε ο ίδιος πικρία. Στο έργο του κατέγραψε δρώσες δυνάμεις που οδηγούν τον πόλεμο και ορίζουν την εξέλιξή του. Υποστηρίζει ότι και στο μέλλον οι δυνάμεις θα δρουν με τον ίδιο τρόπο αξιώνοντας ισχύ σε όλα τα περιβάλλοντα.
«Μέγας και αξιολογότατος των προγεννημένων» πρόκειται να είναι ο Πελοποννησιακός πόλεμος, γι’ αυτό και τον κατέγραψε. «Μέγας και θαυμαστός», μας εξηγεί.
Παρά την απεριόριστη ποικιλομορφία των πολέμων υπάρχουν σε μερικά στοιχεία ευδιάκριτα σε κάθε πόλεμο. Οι δημηγορίες του αποτελούν τη μεγαλύτερή του συνεισφορά στην ιστοριογραφία. Η φιλοχρηματία και το μέγεθος της ισχύς εκατέρωθεν, είναι η αιτία που γίνονται πόλεμοι. Όμως τον Πελοποννησιακό πόλεμο δεν τον ήθελαν οι δύο δυνάμεις τόσο, όσο οι Κορίνθιοι. Οι Λακεδαιμόνιοι δεν επιθυμούσαν να επεκταθούν διότι είχαν την απειλή της εξέγερσης των δούλων. Από την άλλη οι Αθηναίοι ήταν πολυπράγμονες με αποτελεσματικό ναυτικό και ήταν μια συνεχής και αυξανόμενη δύναμη.
Η διαπίστωσή του ότι το ιστορικό «γίγνεσθαι» υπακούει σε νόμους, δεν τον τυφλώνει, ώστε να θεωρεί ότι έχουν απόλυτη ισχύ. Κατανοεί ότι οι αιτιώδεις σχέσεις που παρατηρεί ανταποκρίνονται μονάχα στις συγκεκριμένες συνθήκες. Αστάθμητοι παράγοντες όπως η τύχη και η ανθρώπινη βούληση έχουν πάντα θέση στην εξέλιξη των γεγονότων.
Υπήρξε επίσης σημαντικός διότι δικαιώθηκε εν τέλει επειδή όρισε τα γεγονότα όπου κρίθηκαν τελικά από την ιστορία «ωφέλιμα από όσους θέλησαν να έχουν ακριβή γνώση των γεγονότων που συνέβησαν» αλλά και «εκείνων που πρόκειται να συμβούν στο μέλλον». «Κτήμα ες αεί», αναφέρει.
Ο Θουκυδίδης παραμένει σταθερά προσηλωμένος στην αρχή της εξακριβωμένης αλήθειας. Ο ξαφνικός θάνατός του στάθηκε αιτία να μην ολοκληρώσει το έργο του (σταματά απότομα στη νίκη των Αθηναίων στο Κυνός σήμα, το φθινόπωρο του 411 π.Χ.). Το έργο του κατά τον Διονύσιο τον Αλικαρνασσέα χαρακτηρίζεται από ένα «αρχαϊκό και αυθάδες κάλλος», γι’ αυτό και καθίσται δύσκολο στην παρακολούθηση. Το γλωσσικό του ύφος δεν είναι φτιαχτό, υπήρξε ο εκφραστικός τρόπος μιας φιλόδοξης και απαιτητικής εποχής.
Το έργο του Θουκυδίδη αποτελεί ένα αιώνιο κειμήλιο. Κτήμα ες αεί.
Facebook Comments