Λ.Ρογγανάκη: “Οι αρχαίοι Έλληνες και ένας Γάλλος”

 Οι άνθρωποι δεν δέχονται την αλλαγή παρά μόνο όταν υπάρχει ανάγκη και δεν βλέπουν την ανάγκη παρά μόνο όταν υπάρχει κρίση.( Jean Monnet, Γάλλος οικονομολόγος, πατέρας της ΕΕ)

Γράφει η  Λία Ρογγανάκη

Πάλι θα βγάλεις τα κάστανα από την φωτιά; Πόσες φορές έχω ακούσει αυτή την φράση από οικογένεια και φίλους και πόσες φορές δεν σκέφτηκα πως αν τα αφήσω εγώ ,εσύ ,αυτός απλά θα καούν και θα μας πνίξουν οι καπνοί και οι οσμές. Μέσα μου το ένιωθα  καιρό τώρα .Ήξερα πως αυτός ήταν ο λόγος που τόσα χρόνια ήμουν ενεργός πολίτης και από κει απόρρεε και η επιθυμία μου να ασχοληθώ με τα κοινά, να  αγωνίζομαι και να εκφράζω τις απόψεις μου .Στην διαδρομή μου όμως αυτή παρατηρούσα  διαφορές ανάμεσα στους ανθρώπους που συναντούσα και που δήλωναν και αυτοί ενεργοί πολίτες. Με κάποιους μας διέκρινε σύμπνοια απόψεων και στόχων με κάποιους μας χώριζε η θάλασσα. Όπως και να έχει αυτή την αίσθηση της διαφορετικότητας των ενεργών πολιτών  δεν κάθισα ποτέ να την ντύσω με λέξεις έως την στιγμή που “γνώρισα” τον Ζαν Μονέ και τις πεποιθήσεις του. Ο   αρχιτέκτονας της ευρωπαϊκής ενοποίησης και  πατέρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης  με μια φράση μου χάρισε ένα εμβληματικό απόφθεγμα και με βοήθησε επιτέλους να ξεκαθαρίσω το τοπίο: “ Υπάρχουν δύο κατηγορίες ανθρώπων: αυτοί που θέλουν να είναι κάποιοι και αυτοί που θέλουν να κάνουν κάτι.”

Ως νεοέλληνας απόγονος ενός σημαντικού πολιτισμού θα επικαλεστώ την βοήθεια των προγόνων μου για να ξεκαθαρίσω τα πράγματα. Στον επιτάφιο του Θουκυδίδη ο Περικλής διατείνεται  πως  “αυτόν που δεν ασχολείται με τα κοινά δεν τον θεωρούμε φιλήσυχο αλλ’ άχρηστο πολίτη” («Τόν μηδέν τούτων μετέχοντα οὐκ ἀπράγμονα ἀλλ’ ἀχρεῖον νομίζομεν» ).  Τους πολίτες εκείνους  που είχαν μοναδικό ενδιαφέρον και σκοπό το προσωπικό τους συμφέρον  ενώ έδειχναν αδιαφορία για τα κοινά , τους ονόμαζαν «ἰδιῶτες». Με την πάροδο των χρόνων το εννοιολογικό περιεχόμενο που αποδόθηκε στη λέξη αυτή ήταν του ανόητου ανθρώπου, χωρίς παιδεία. Ύψιστο ιδανικό των προγόνων μας λοιπόν ήταν  η συμμετοχή στα κοινά .Ύψιστη ανάγκη για τους απογόνους τους η συνειδητοποίηση πως μόνο η ενασχόληση με τα κοινά με πρόσημο το κοινό συμφέρον μπορεί να οδηγήσει στην κοινωνική πρόοδο.

Ο ατομικισμός  στις μέρες μας έχει απενοχοποιηθεί , το προσωπικό συμφέρον καλά κρατεί και οι μάχες πλέον δίνονται για μια « καρέκλα». Άνθρωποι που θέλουν απλά να είναι κάποιοι κυνηγούν έναν τίτλο με αυτοσκοπό την κατάκτηση του.Γιατί όμως οι υπόλοιποι τους στηρίζουν και τους ανοίγουν το δρόμο να το πετύχουν ;

Ένα χαρακτηριστικό του Έλληνα που παρεκκλίνει από τη λογική είναι πως συχνά επιλέγει να τον εκπροσωπούν σε διάφορες καίριες θέσεις άνθρωποι χωρίς ιδιαίτερη αξία ή ποιότητα. Συνήθως αυτό προέρχεται από  φθόνο για τους ικανότερους από αυτούς, ενώ παράλληλα πιστεύουν πως τις μετριότητες θα καταφέρουν να τις επηρεάσουν από το παρασκήνιο.  Έτσι δημιουργούν εύφορο έδαφος για την ανάδειξη των μετρίων και την κατάληψη απ αυτούς καίριων θέσεων .Ακολούθως  και ενώ για την ελευθερία χύθηκαν ποτάμια αίματος, διεκδικήθηκε μέχρι θανάτου και υμνήθηκε ως υπέρτατη αξία της δημοκρατίας  όλο και περισσότεροι επιθυμούν να πιστεύουν ότι δεν είναι ελεύθεροι να επιλέξουν τα πρόσωπα που επιθυμούν. Είναι ένας  άλλος τρόπος να δικαιολογήσουν  το ότι δεν αναλαμβάνουν δράση για να αλλάξουν την κατάστασή τους και να μεταβιβάσουν αλλού τις δικές τους ευθύνες για τις επιλογές τους.

Τα πρόσωπα, που επιλέγουν οι πολίτες, παίζουν σημαντικό ρόλο στη σωστή λειτουργία της κοινωνίας. Το βέβαιο είναι ότι υπάρχουν άνθρωποι που νιώθουν ότι έχουν αξία μόνο όταν κερδίζουν την επιβεβαίωση των άλλων και όλη τους την ζωή επιζητούν και αγωνίζονται να κατακτήσουν την δημόσια αναγνώριση. Οι άνθρωποι  αυτοί έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση και αμφιβάλλουν για την αξία τους κάτι που τους καθιστά ακατάλληλους “να κάνουν κάτι”  και να προάγουν την κοινωνία.

Δυστυχώς στην εποχή μας μαθαίνουμε από παιδιά να συμπεριφερόμαστε ως άτομα, μας το διδάσκει άλλωστε το σχολείο (ατομικότητα) μας το ενισχύει η οικογένεια ενώ η ατομικότητα επικρατεί ακόμα και στις κοινωνικές μας σχέσεις. Πρέπει όμως να καταλάβουμε πως το συμφέρον του ατόμου είναι αδιάρρηκτα συνδεδεμένο με αυτό της κοινωνίας στην οποία ζει. Μέσα σε μια κοινωνία που παρακμάζει και για την οποία τα μέλη της αδιαφορούν ,η επιδίωξη του ατομικού συμφέροντος μόνο συγκυριακά θα οδηγήσει στην ευτυχία κάποιων ατόμων ενώ ζώντας σε μια κοινωνία που όλοι ενδιαφερόμαστε για την ανάπτυξη της θα το εισπράξουμε στην βελτίωση της καθημερινότητας μας.

Έχουμε κάνει πολλές υποχωρήσεις για το τι θεωρείται ηθική και εντιμότητα, ευσυνειδησία και ακεραιότητα. Όλα αυτά τα χρόνια η συμπεριφορά μας ως πολίτες άλλαξε , επιλέξαμε τη λύση της μη συμμετοχής, αδρανήσαμε, περιφρονήσαμε τα κοινά και καταλήξαμε στην απραξία. Τίποτα όμως δεν εξελίχθηκε ποτέ με την απραξία και τίποτα δεν αποκτήθηκε με την αδράνεια. Αν ο βαθμός συμμετοχής των πολιτών στα κοινά καθορίζει και το μέγεθος της δημοκρατίας στην κοινωνία μας ,εμείς με όλα αυτά καταφέραμε να συρρικνώσουμε την δημοκρατία και να μεγεθύνουμε τα προβλήματα μας γιατί απλά μένουμε αμέτοχοι. Ας σταματήσουμε λοιπόν να τιμωρούμε την κοινωνία που μας χρειάζεται και μαζί τους εαυτούς μας .Πρέπει να γίνουμε εμείς αυτοί “που θέλουν να κάνουν κάτι” και να σταματήσουμε να επιλεγούμε όσους απλά “θέλουν να είναι κάποιοι”. Ο Αριστοτέλης χαρακτήριζε τον άνθρωπο ως πολιτικόν ζώον. Άν απολέσουμε το πολιτικόν μπορείτε να σκεφτείτε τι θα μείνει να μας χαρακτηρίζει ;

                                                                                            Λία Ρογγανάκη

                                                                                Γενικός-Οικογενειακός Ιατρός

                                                                                  Επιμελήτρια ΚΥ Μουζακίου

                                                                        Υπεύθυνη Οργάνωσης ΝΟΔΕ Καρδίτσας