Σωτήρης Γλυκοφρίδης: Μαρίνα Αλίμου, τριγμός στην Αθηναϊκή Ριβιέρα

Γράφει ο Σωτήρης Γλυκοφρύδης

Αθηναϊκή Ριβιέρα καλείται το παράλιο μέτωπο από τις παρυφές του Πειραιά ως το Σούνιο, πού διαμορφώνεται κατά τα γαλλικά πρότυπα όπως υφίστανται από τις δυτικές αρχές τις Κυανής ακτής έως το Μονακό. Είναι ένα σχέδιο που προκύπτει μάλλον 25 ετίας, με σκοπό να καταστεί η περιοχή αυτή η πιο κοσμοπολίτικη της Ελλάδος, για μεγάλα πορτοφόλια. Δηλαδή, γίνεται για τα ¨παιδιά¨ μας. Κατά τη διαμόρφωση του γαλάζιου αυτού παράλιου αττικού μετώπου, θα υπάρξουνε ¨τριγμοί¨ στην υπάρχουσα ζωή και νοοτροπία. Η έννοια του ¨γυφταριού¨ πρέπει να τερματιστεί. Θα θιγούν όμως συμφέροντα, ιδίως κατά τη μεταβατική κατάσταση, ενώ κάποιοι θα βγουν κερδισμένοι. Κανείς δεν λέει όχι στην αναβάθμιση, το πρόβλημα είναι οι τριγμοί που θα δημιουργηθούνε, συνήθως από έλλειψη λεπτομερούς σχεδιασμού.

Ένας τριγμός είναι και οι μαρίνες, με κυριότερη τη μεγαλύτερη της Ελλάδος, τη μαρίνα Αλίμου. Η μαρίνα αυτή φιλοξενεί ή μάλλον ¨φιλοξενούσε¨ τον μεγαλύτερο επαγγελματικό τουριστικό στόλο της Ελλάδος, τα επαγγελματικά ενοικιαζόμενα σκάφη. Και γράφω ¨φιλοξενούσε¨ γιατί αρχίζουν να ¨πετάγονται¨ έξω. Η απομάκρυνσή τους θα προέλθει από αύξηση των τελών ελλιμενισμού από τον ανάδοχο επιχειρηματία, με την ανοχή του κράτους, και περιορισμό των θέσεων. Εδώ δημιουργείται ένα αναπτυξιακό πρόβλημα μαζί και κοινωνικό, που το κράτος δεν στάθηκε όσο έπρεπε κοντά του. Πού θα πάνε αυτά τα σκάφη που θα φύγουν, καθώς δεν υπάρχουν άδειες θέσεις αλλού ; Πώς θα ανταπεξέλθουν αυτά που πρόκειται να μείνουν, στις συνεχείς μεγάλες αυξήσεις; Η ανάπτυξη δεν νοείται με καταστροφή των αδυνάμων. Η θεωρία της δημιουργικής καταστροφής έχει μεν αναπτυξιακό αλλά όχι όμως και κοινωνικό χαρακτήρα. Είναι, ανθρωπιστικά, απαράδεκτη.

Εδώ το κράτος πρέπει να σταθεί αρωγός στον ανθρωπισμό, και να φροντίσει το πού θα πάνε όσοι δεν ανταπεξέλθουν τις αυξήσεις και από τον περιορισμό των θέσεων στη μεταβατική αυτή περίοδο της παράλιας αναβάθμισης, πράγμα που δεν το έκανε. Τα έργα πρέπει να γίνουνε τμηματικά, παρέχοντας τη δυνατότητα εναλλακτικής λύσης και μεταβατικής κατάστασης στην αναβάθμιση της μαρίνας. Κοινώς, πρέπει να δημιουργήσει βάσεις εκεί κοντά, ιδίως στα επαγγελματικά σκάφη, που έχουν να εκτελέσουν και μεταφορές ναύλων (voucher), που το ίδιο το κράτος θέσπισε και τώρα λόγω της ανάπλασης τους τραβάει το χαλί από τα πόδια. Και μάλιστα σε καιρούς χαλεπούς, εν μέσω ή εν άκρη πανδημίας. Ο σχεδιασμός ανάπλασης της μαρίνας Αλίμου αλλά και ευρύτερα, δεν προέβλεψε το ¨ξεσπίτωμα¨ αυτών των ανθρώπων και τη δυνατότητα μεταστέγασής τους. Και αυτό κοινωνικά είναι ανεπίτρεπτο.

Τι θα μπορούσε να γίνει: Να δημιουργηθεί ένα πλαφόν ανώτερων αυξήσεων εν ήδη ενοικιοστασίου¨, στα σκάφη που θα μείνουν, με παράλληλα χώρο ελλιμενισμού των σκαφών που θα φύγουν από τον Άλιμο ή από λοιπές μαρίνες, επιλεγμένος μεταξύ Βουλιαγμένης και Σουνίου, που είναι υπήνεμη περιοχή από τους βοριάδες. Το κράτος έχει υποχρέωση σε αυτό να προχωρήσει. Είναι προς το συμφέρον του και προς το συμφέρον όλων. Αλλιώς θα βρει πολλές αντιδράσεις, και το χαρακτηρισμό ότι είναι ηθικά ανάλγητο, χωρίς σύστημα, υποστηρίζοντας τη δημιουργική καταστροφή και την κοινωνική εξαθλίωση των αδυνάτων. Και τα έργα θα καθυστερήσουν από προσφυγές σε δικαστήρια και το συμβούλιο της επικρατείας, από διάφορους επαγγελματικούς φορείς και ιδιώτες που θίγονται. Οδηγούμενοι, ενώ κάποιοι θα αναβαθμίζονται, στην απόγνωση και σε ακόμα πιο δυσάρεστες καταστάσεις. Και αυτό δεν είναι από καμμιά οπτική πλευρά αποδεκτό.

Η Κυανή ακτή – Κάνες, Μονακό, και η Δυτική άνω Ιταλία (κόλπος Γένοβας), δεν έγινε τεχνητά αλλά διαμορφώθηκε ¨φυσικά¨. ¨Η Ρώμη δεν χτίστηκε σε μια μέρα¨. Η τεχνητή διαμόρφωσή της, εδώ, απαιτεί ¨φυσιολογικοποίηση¨, σταδιακή αναβάθμιση, μόρφωση και νοοτροπία, και όχι αντιγραφικές βιασύνες. Δεν μπορείς να κάνεις έργα βιτρίνας και εξαναγκασμούς, αν δεν δώσεις στίγμα ενσυναίσθησης, κατανόησης και πολιτισμού. Και δεν μπορείς, επ’ ουδενί, να θυσιάζεις τα παιδιά σου, εντάσσοντας τα ¨πτώματά τους¨ στη θεμελίωση των έργων, βάσει μιας παλιάς νοοτροπίας. Αλλά οφείλεις να τα κάνεις ¨κτίστες¨, αρωγούς του έργου αυτού, δείχνοντας κατανόηση των προβλημάτων τους. Τότε, ως αρχιτέκτονας θα είσαι αποδεκτός, και πιθανόν, ¨ευλογημένος¨.